In het laboratorium: IVF of ICSI
Terug naar IVF stap per stap |
|
Het zaad wordt eerst 'geprepareerd': de beste, meest beweeglijke zaadcellen worden geselecteerd. |
|
Klassieke IVF |
|
Inseminatie via ICSI: de zaadcel wordt in een naald gezogen,... |
|
... om daarna in de eicel geïnjecteerd te worden. |
|
Bevruchte eicel, de dag na IVF, nog omringd door enkele zaadcellen. |
|
Een embryo in ontwikkeling. |
Zoals gezegd is dit de essentie van IVF: de bevruchting gebeurt in het laboratorium in plaats van in de eileider van de vrouw zoals de natuurlijke gang van zaken is.
- Enkele uren na de pick-up worden de zaadcellen bij de eicellen gevoegd en in de incubator geplaatst. Die 'broedstoof' bootst zorgvuldig de omstandigheden in de eileider na: dezelfde temperatuur, dezelfde atmosfeer qua zuurstofdruk.
- Een dag later wordt met behulp van de microscoop gecontroleerd of er bevruchting heeft plaatsgehad. Indien wel, dan wordt weer een dag later gekeken of uit de bevruchte eicellen embryo's zijn ontstaan.
- Is dat zo, dan worden die op hun kwaliteit gecontroleerd. Uiteindelijk worden op dag drie of dag vijf na de in-vitrobevruchting één of twee van die embryo's in de baarmoeder geplaatst (zie embryo-transfer).
- Het kan ook zijn dat de bevruchting of de vorming van embryo's minder succesvol verloopt en dat de embryotransfer moet worden afgelast. In dat geval wordt ervoor gezorgd dat je zo spoedig mogelijk de gynaecoloog kan ontmoeten, die je zal uitleggen wat er is misgelopen.
Klassieke IVF
De klassieke manier om in het labo een bevruchting tot stand te brengen is het samenbrengen in een broed-schaaltje van de eicellen van de vrouw met een heleboel zaadcellen van de man. In geval van succes ontstaan daaruit één of meerdere bevruchte eicellen.
Hoewel voor IVF best vers sperma wordt gebruikt, is de methode ook perfect toepasbaar met ingevroren (en gedooid) sperma dat afkomstig is van een ejaculaat. Als er voor de behandeling een beroep gedaan wordt op
donorsperma, is dat trouwens de enige mogelijkheid.
ICSISinds de jaren 1990 bestaat een nieuwe techniek om eicellen te bevruchten: ICSI (uit te spreken als 'iksi') of intracytoplasmatische sperma-injectie. Deze geavanceerde methode heeft in het CRG van UZ Brussel zijn beslissende vorm gekregen en wordt intussen overal ter wereld met veel succes toegepast.
ICSI is vooral een hulp voor paren van wie de man verminderd vruchtbaar is. Als uit het medisch onderzoek van de man blijkt dat zijn sperma te weinig bruikbare zaadcellen bevat om de klassieke IVF-techniek kans op slagen te geven, dan wordt geopteerd voor ICSI. Maar ook als de methode met het schaaltje geen bevruchting oplevert kan bij de volgende poging ICSI worden toegepast, eventueel op een deel van de eicellen.
Injectie van een zaadcel in een eicel Bij ICSI wordt in het laboratorium in elke eicel die door de hormonale stimulatie is verkregen één zaadcel geïnjecteerd.
Eerst wordt met behulp van de microscoop een geschikte zaadcel geselecteerd. Die wordt opgezogen met een uiterst fijne glazen pipet en rechtstreeks in het cytoplasma (de celinhoud) van de eicel gebracht. De pipet doorboort de eicel, waarna de zaadcel wordt losgelaten. De bevruchting komt bijgevolg mechanisch tot stand en per eicel is maar één enkele zaadcel vereist.
ICSI is een delicate maar doeltreffende techniek. Van alle eicellen die na een hormonale stimulatie kunnen worden verzameld, is gemiddeld tachtig procent rijp voor bevruchting en dus geschikt voor sperma-injectie. Bij het toepassen van ICSI gaat zo'n tien procent van die rijpe eicellen verloren. Van de eicellen die de sperma-injectie overleven, ontwikkelt goed zeventig procent zich tot een embryo.
Resultaat: van alle eicellen die via hormonale stimulatie worden verkregen, kan na ICSI ongeveer vijftig procent als embryo in de baarmoeder worden geplaatst of worden ingevroren. De kans op innesteling van het embryo, zijnde de kans dat de vrouw zwanger wordt, is dezelfde als bij klassieke IVF.
Geen extra risico
Zijn er bij de negentig procent eicellen die in leven blijven en worden bevrucht, ook eicellen die beschadigd worden door ICSI ? Niets wijst in die richting. Bij kinderen die hun bestaan aan ICSI danken, komen afwijkingen maar even vaak, of beter: even zelden, voor als bij kinderen die geboren zijn na klassieke IVF.
Een rijpe eicel is overigens een overwegend lege structuur: de kern met de chromosomen, dragers van de erfelijkheid, bevindt zich helemaal aan de rand van de cel. Het gevaar voor beschadiging is dus klein.
Sluitende identificatieprocedures
Betrouwbaarheid is uiteraard een topprioriteit. Zowel bij de bevruchting in het laboratorium als bij de latere embryotransfer (eventueel met gedooide embryo's) worden sluitende identificatie-procedures gehanteerd.
Het CRG heeft een
ISO-1589 accreditatie, het internationale kwaliteitslabel voor laboratoria in de gezondheidszorg dat o.a. strenge eisen stelt inzake behandeling en identificatie van eicellen, zaadcellen en embryo's.
Sinds maart 2011 beschikt het CRG bovendien over een geautomatiseerd registratiesysteem dat patiënten en schaaltjes met zaadcellen, eicellen en embryo's identificeert tijdens het IVF-proces. Wanneer je met een behandeling start, wordt voor jou een persoonlijke identificatiekaart aangemaakt en gekoppeld aan een unieke elektronische referentie. Die referentie wordt via labels met een microchip bevestigd op alle schaaltjes en proefbuisjes die dienen voor de bewaring van jouw zaadcellen, eicellen en embryo's.
Wanneer je een eicelpick-up ondergaat, verzekert het elektronische systeem dat je eicellen worden verzameld in de juiste kweekschaaltjes. <harde return weg>In het laboratorium worden die schaaltjes automatisch herkend en gekoppeld aan het sperma van jouw partner. Vervolgens kan de bevruchting plaatsvinden.
Wanneer je terugkomt voor de terugplaatsing van (een) embryo('s) , verzekert het systeem automatisch dat het jouw bevruchte embryo's zijn die daarvoor gebruikt worden.
Hiermee neemt het Centrum voor Reproductieve Geneeskunde alle voorzorgen om jouw zaadcellen, eicellen en embryo's zorgvuldig te bewaken gedurende het hele IVF-proces.
Voor meer informatie over kwaliteitszorg in het IVF-labo,
klik hier.