De embryotransfer
|
|
Een embryo op dag vijf na IVF... |
|
... wordt opgezogen in een catheter, en... |
|
|
... in de baarmoeder teruggeplaatst. |
|
Het in de baarmoeder plaatsen van de embryo's die 'in vitro' tot ontwikkeling zijn gekomen gebeurt hetzij op dag drie, hetzij op dag vijf na de pick-up van de eicellen.
- De keuze van dag gebeurt in overleg met je arts of embryoloog. Soms wordt de beslissing pas op dag drie genomen: men zal je dan die dag contacteren om je de meest optimale terugplaatsingsdag mee te delen.
- Op de dag van terugplaatsing verneem je in de late voormiddag (meestal na 11 uur) telefonisch hoe laat je in het CRG moet zijn. Het kan wel dat de transfer iets later plaatsvindt dan voorzien en dat je even moet wachten.
- Je begeeft je op het afgesproken uur rechtstreeks naar de VPE 03 (CRG, niveau +1).
- De embryotransfer gebeurt in het Operatiekwartier, duurt maar kort en is zowel pijn- als risicoloos. Om de toegang tot de baarmoeder te vergemakkelijken, wordt een speculum in de vagina geplaatst. Daarna brengt de gynaecoloog, gebruikmakend van een fijn buisje, via de baarmoederhals één of twee embryo's in de baarmoeder.
- De ingreep vereist geen verdoving, en anders dan bij de pick-up mag je partner je gezelschap houden.
- Na de embryotransfer blijf je in de VPE 03 een uur of drie uur rusten, en dan mag je naar huis.
- Daarna mag je onmiddellijk je normale leven hervatten: dat heeft geen enkele nadelige invloed op de slaagkans van de IVF-poging.
Ovarieel hyperstimulatiesyndroomSommige vrouwen krijgen tijdens de IVF-behandeling na de embryotransfer te maken met het 'ovarieel hyperstimulatiesyndroom'. De symptomen beperken zich meestal tot een gezwollen buik en wat buikpijn, maar kunnen ook ernstiger zijn: misselijkheid, braken, hevige buikpijn, een forse gewichtstoename, ademhalingsmoeilijkheden, ...
Het hele syndroom is een gevolg van de hormonen die tijdens de IVF-behandeling worden toegediend. Na het stimuleren van de eierstokken met hMG of rec-FSH, wordt een hCG-inspuiting gegeven. HCG voltooit de rijping van de eicellen, maar stimuleert tegelijk opnieuw de eierstokken. En als de vrouw door de behandeling zwanger is geworden, begint ook haar eigen lichaam hCG te produceren (zie theorie,
natuurlijke bevruchting).
Van stimulatie van de eierstokken naar hyperstimulatie is het dan nog maar een kleine stap. De hyperstimulatie komt hierop neer dat in de eierstokken de restanten van de vele follikels een soort cysten gaan vormen, waarin zich vocht opstapelt. Dat sijpelt door naar andere lichaamsholten, in de eerste plaats buikholte, waardoor je waterhuishouding wordt ontregeld.
Gelukkig is het ovarieel hyperstimulatiesyndroom in het algemeen niet gevaarlijk. De klachten verdwijnen vrijwel altijd vanzelf. Rusten, matig drinken, een eiwitrijke voeding (vlees, vis, kaas, ...) en een beetje geduld zijn de belangrijkste aanbevelingen.
In de zeldzame gevallen waarin het syndroom zich krachtig manifesteert en de vrouw bijvoorbeeld snel aan gewicht wint of problemen krijgt met urineren of ademhalen, moet onmiddellijk contact worden opgenomen met de VPE 03 van het CRG. Een opname in het ziekenhuis kan dan noodzakelijk zijn.
Aantal ingebrachte embryo's
Over het aantal embryo's dat zal worden ingebracht, wordt vooraf overleg gepleegd tussen jou, de gynaecoloog en een embryoloog.
- De keuze van het aantal wordt grotendeels bepaald door je leeftijd (de vruchtbaarheid daalt met het ouder worden, de kwaliteit van de embryo's en het aantal dat beschikbaar is; slechts in beperkte mate door je eigen voorkeur.
- Op langere termijn speelt het resultaat van eerdere IVF-pogingen een rol: als je na enkele pogingen met één embryo nog niet zwanger bent, kan dat een reden zijn om bij een volgende poging twee - uitzonderlijk drie - embryo's in de baarmoeder te plaatsen. Hierdoor stijgt echter ook de kans op een meerlingzwangerschap, met de bijbehorende gezondheidsrisico's voor moeder en baby's.
Wettelijke regeling
De bezorgdheid over de gezondheidsrisico's bij een meerlingzwangerschap weerspiegelt zich in de wettelijke regeling: het aantal embryo's dat teruggeplaatst mag worden, is vastgelegd in de wet van 2007 over medische begeleide voortplanting.
Belgische patiënten die in regel zijn met de mutualiteit, krijgen hun behandeling terugbetaald, maar uitsluitend op voorwaarde dat aan de wettelijke voorwaarden over het aantal terug te plaatsen embryo's is voldaan. Voor meer details, download '
Wat wordt terugbetaald?'
Leeftijd vrouw | <35 jaar | >36 & <39 jaar | >40 & <42 j. |
1ste cyclus | max. 1 embryo | | niet bij wet gelimiteerd |
2de cyclus | | |
3de > 6de cycl. | | |
(*) uitzonderlijk wordt de terugplaatsing van twee embryo's toe-gestaan; afhankelijk van hun kwaliteit.
Boventallige embryo's
Heeft de in-vitrofertilisatie meer embryo's opgeleverd dan nodig voor de transfer, dan kunnen boventallige embryo's van goede kwaliteit worden ingevroren. 'Kwaliteit' is in deze context het sleutelwoord. Veel embryo's overleven nl. de dooiprocedure niet: zelfs als alleen de beste worden ingevroren, kunnen gemiddeld maar vijftig procent na ontdooiing gebruikt worden voor de transfer.
|
Embryo's worden voorbereid op het invriezen |
Of de boventallige embryo's mogen worden ingevroren of niet, hebben jullie (als paar) beslist tijdens de counseling aan het begin van de IVF-behandeling. Overeenkomstig de wettelijke bepalingen heb je toen het formulier
boventallige embryo's ingevuld en ondertekend.
Als je beslist hebt dat de boventallige embryo's mochten worden ingevroren, verneem je enkele weken na de transfer schriftelijk hoeveel er voor jullie konden worden bewaard. Om misverstanden te vermijden wordt hierover geen mondelinge informatie gegeven.