Gebruikte hormoonpreparaten
Opmerking De IVF-behandeling is individueel. Klik hier. |
IVF-hormoonpreparaten
Bij een IVF-behandeling worden hormonen gebruikt die ook, zij het onder andere omstandigheden, door het lichaam van de vrouw worden geproduceerd. We herinneren even aan de theorie.
Lichaamseigen hormonen
GnRH (gonadotrofine releasing hormone) wordt in de hersens door de hypothalamus aangemaakt. Het zorgt voor de vrijmaking van LH en FSH (geslachtshormonen of gonadotrofines);
Gonadotrofines worden vrijgegeven door de hypofyse, dus nog steeds in de hersens. Via het bloed werken ze in op de geslachtsorganen:
- FSH (follikelstimulerend hormoon) brengt in de eierstokken de follikels tot ontwikkeling;
- LH (luteïniserend of rijpingshormoon) lokt de eisprong uit.
Oestrogenen en progesteron: typisch vrouwelijke hormonen. Ze worden in de geslachtsorganen geproduceerd, elk in verschillende stadia van de menstruatiecyclus in verschillende hoeveelheden.
hCG (humaan chorion gonadotrofine): zwangerschapshormoon. Het wordt aangemaakt door de moederkoek en ondersteunt onrechtstreeks de evolutie van de zwangerschap. De aanwezigheid ervan in het bloed van een vrouw is het bewijs dat ze zwanger is (zwangerschapstest).
hMG (humaan menopauzaal gonadotrofine) wordt aangetroffen in de urine van vrouwen in de menopauze. Het bevat zowel LH als FSH in hoge doses.
IVF-hormoonpreparaten
In de IVF-behandeling worden verschillende hormoonpreparaten gebruikt, enerzijds (en soms) om de natuurlijke cyclus te onderdrukken, anderzijds om de eierstokken te stimuleren.
Onderdrukking van de natuurlijke cyclus
- Agonisten hebben dezelfde werking als GnRH
Het door de hypothalamus aangemaakte GnRH breekt snel af (korte halfwaardetijd). Toen men er rond 1970 in slaagde om dit lichaamseigen hormoon te isoleren en identificeren, werd voor het namaken ervan gezocht naar analogen (synoniem: agonisten). Agonisten zijn dus GnRH-analogen: hormonen met eenzelfde werking als GnRH maar met een langere halfwaardetijd.
Bij massale toediening zorgen ze voor een versnelde afscheiding van FSH en LH, waardoor die vooraf uitgeput raken. Daardoor wordt de natuurlijke cyclus onderdrukt en kan er zich geen eisprong voordoen. - Antagonisten houden de vrijmaking van LH tegen
Meer recente klinische ontwikkelingen hebben als resultaat medicijnen opgeleverd die de vrijmaking van LH tegenhouden. Die noemen we antagonisten.
Ook zij zorgen ervoor dat de natuurlijke eisprong uitblijft, waardoor die in de IVF-behandeling op een gecontroleerd ogenblik kan worden uitgelokt.
Stimulatie van de eierstokken
Vervolgens of gelijktijdig worden de eierstokken gestimuleerd door hormoonpreparaten die de werking van FSH (en LH) simuleren.
- Gonadotrofinepreparaten (hMG of rec-FSH) zorgen voor de ontwikkeling van meerdere eicellen tegelijk. De toediening ervan gebeurt dan ook onder strikte hormonale en echografische controle, om te vermijden dat àl te veel dominante follikels ontstaan.
- de hMG die in de IVF-behandeling wordt gebruikt, is aangemaakt op basis van de gezuiverde menselijke urine van vrouwen in de menopauze. Het is een hormonenmengsel van FSH en LH en heeft bij toediening van de juiste doses dezelfde werking als (toegediend) FSH. Momenteel is het in België niet meer op de markt.
- rec-FSH: een synthetisch aangemaakt (recombinant) substituut van FSH.
Uitlokking van de eisprong
Elke soort stimulatiekuur wordt afgerond met een hCG-inspuiting. hCG of zwangerschapshormoon kan gepuurd worden uit de urine van zwangere vrouwen. Bij toediening ervan aan het einde van de stimulatiekuur heeft het dezelfde werking als LH: het wekt binnen de 36 tot 42 uur de eisprong op.
Ondersteuning van de zwangerschap
Tot slot wordt de mogelijk ontstane zwangerschap ondersteund:
- in de meeste IVF-behandelingen door toediening van natuurlijk progesteron. Dat hormoon bevordert de opbouw van het baarmoederslijmvlies en vergemakkelijkt de innesteling van het embryo;
- in een enkel geval wordt de baarmoeder op de komst van een (gedooid) embryo voorbereid via de inname van oestrogenen.