Vriesbewaring van cellen en weefsels

Kinderwens uitstellen?

Als je je biologische klok voelt tikken maar het krijgen van een kind nog wil uitstellen, kan AGE banking een uitkomst zijn. Dit staat ruimer bekend als social freezing

Tijdens je MBV-behandeling of in de aanloop ernaartoe kan het nodig zijn om reproductieve cellen of weefsel in te vriezen en te bewaren (in te banken). De weefselbank van UZ Brussel waar we reproductief menselijk lichaamsmateriaal bewaren, noemen we de MLM-bank van het CRG.

Om vriesbewaring mogelijk te maken moet je steeds een contract ondertekenen. Daarin:
  • geef je toestemming voor de vriesbewaring;
  • leg je de bewaarperiode vast;
  • beslis je wat er met het ingebankte materiaal moet gebeuren na afloop van de bewaartermijn of wanneer jij het niet meer kan gebruiken; en
  • (indien van toepassing) verbind je je ertoe om een bewaarkost te betalen voor de periode van bewaring.

Je kan die beslissingen steeds herzien, zolang dat schriftelijk gebeurt en vóór de bewaartermijn verstreken is.

De afname en vriesbewaring van eicellen voor uitgesteld gebruik

Uitgesteld gebruik van eicellen: AGE banking of social freezing?

In het CRG spreken we liever over AGE banking dan over social (egg) freezing. AGE staat voor Anticipation of Gamete Exhaustion en slaat dus (heel precies) op het doel van de interventie: je wil je eicellen (gameten) inbanken voor ze uitgeput zijn.
Maar het woord AGE staat ook voor de belangrijkste vrouwelijke factor qua vruchtbaarheid: je leeftijd.
Niettemin is de minder accurate term social freezing intussen helemaal ingeburgerd, vandaar dat wij die soms ook gebruiken.
In het contract dat je met het CRG afsluit, heet de ingreep die je voor AGE banking ondergaat ‘eicelpunctie voor uitgesteld gebruik’.

Wat houdt de behandeling in? 
Kan AGE banking op elke leeftijd?  
Is AGE banking veilig?
Hoeveel kost AGE banking?  

Mannen kunnen tot op hoge leeftijd nieuwe zaadcellen aanmaken.
Vrouwen daarentegen worden geboren met een bepaald aantal eicellen, dat met de jaren alleen maar afneemt. Er komen dus geen nieuwe bij. Bovendien vermindert met de leeftijd de kwaliteit van de resterende voorraad, vooral door de relatieve toename van het aantal chromosomaal afwijkende eicellen. Zie ook Leeftijd van de vrouw.

Maar zelfs al ben je je terdege bewust van die biologische klok, toch kan je een goede reden hebben om het krijgen van een kind te willen uitstellen. De vriesbewaring van eicellen kan er dan toe bijdragen dat je je kans behoudt op genetisch eigen kinderen in de toekomst.

Wat houdt de behandeling in?   

  • Je neemt contact op met het Contactcentrum van het CRG en vraagt een afspraak aan.
  • Je gaat op consultatie bij een CRG-arts en bij een CRG-psycholoog. Die zullen je onderzoeken, je aanvraag evalueren en je alle nodige informatie geven, zodat je een gegronde beslissing kan nemen.
  • Als je beslist om voor AGE banking te gaan, verloopt je behandeling zoals in een ‘gewone’ IVF-cyclus (tot en met de eicelpunctie):
  • In het labo worden de rijpe eicellen meteen ingebankt, d.w.z. ingevroren door vitrificatie en opgeslagen in de eicelbank.

Kan AGE banking op elke leeftijd?  

De grote invloed van je leeftijd op je vruchtbaarheid, geldt ook bij AGE banking. De kans op een kind na bevruchting van gedooide eicellen is groter naarmate je jonger bent als je eicellen worden afgenomen en ingevroren. 
  • In het CRG van UZ Brussel kan je je eicellen laten invriezen tot wanneer je 40 jaar bent.
    Maar vanaf de leeftijd van 36 jaar (als leeftijd voor de vriesbewaring) neemt de kans op een kind gevoelig af. 
  • Ingevroren eicellen mogen tien jaar bewaard worden of tot de vrouw bij wie ze zijn afgenomen, 47 jaar oud is (de dag vóór je 48ste verjaardag).
  • Er zijn geen aanwijzingen dat je leeftijd op het moment dat de eicellen worden gedooid en bevrucht – met het sperma van je partner of van een donor – de slaagkans van je behandeling beïnvloedt.
    Maar met het ouder worden en zeker na de leeftijd van 40 jaar neemt de kans op zwangerschapsverwikkelingen toe. We denken bv. aan zwangerschapshypertensie (hoge bloeddruk) en pre-eclampsie (zwangerschapsvergiftiging).

Is AGE banking veilig?  

De vriesbewaring van eicellen is mogelijk geworden sinds de introductie van de vitrificatietechniek (‘flitsvriezen’). Die techniek wordt intussen een tiental jaar toegepast en is het experimentele stadium lang ontgroeid.
Wel is waar dat gemiddeld 20 tot 25% van de eicellen na de vriesbewaring het dooiproces niet overleven. Maar onderzoek naar de veiligheid van eicelvitrificatie heeft geruststellende resultaten opgeleverd, ook en vooral wat het effect betreft op de gezondheid van de kinderen die geboren worden uit bevruchte eicellen die ingevroren zijn geweest.

Hoeveel kost de behandeling?  

Wil je nog meer weten?

Voor meer informatie over de (kosten van de) behandeling of voor een afspraak kan je terecht bij het Contactcentrum van het CRG, telefonisch of per mail.

  • Voor AGE banking, d.w.z. de hormonenkuur gevolgd door een eicelpunctie en de vriesbewaring van de rijpe eicellen gedurende maximaal tien jaar (of tot de dag vóór je 48ste verjaardag) rekent het CRG een forfaitair bedrag aan.
    Dat komt voor jouw rekening, ook al ben je aangesloten bij een Belgische mutaliteit en heb je recht op tussenkomst van het Riziv. 
  • Wanneer de eicellen in een later stadium gedooid worden en bevrucht in het laboratorium, krijg je als mutualiteitsgerechtigde patiënt de IVF-laboratoriumkosten terugbetaald van het Riziv, op voorwaarde dat je jonger bent dan 43 jaar (d.w.z. tot de dag vóór je 43ste verjaardag). Zie daarvoor De leeftijdsgrenzen.
  • Als je geen recht (meer) hebt op terugbetaling door het Riziv, of je bent niet aangesloten bij een Belgische mutualiteit, dan valt ook het tweede deel van de behandeling voor jouw rekening.