Praktisch


Woordenlijst


AFKORTINGEN
a c d e f g h i k l m o p r T U V w
CMG  Centrum voor Medische Genetica
CRGCentrum voor Reproductieve Geneeskunde
DM  Dagelijkse Patiëntenmonitoring, interdisciplinair team dat via bloedanalyses en evaluatie van de echografieën je vruchtbaarheidsbehandeling opvolgt en bijstuurt
EAA  European Academy of Andrology
ESHRE European Society of Human Reproduction and Embryology
FNA  Fine Needle Aspiration (ingreep om zaadcellen uit de bijbal te halen)
FSHfollikelstimulerend hormoon. Brengt in de eierstokken de follikels tot ontwikkeling, zorgt in de zaadballen voor de productie van zaadcellen
GnRH  Gonadrotophines Releasing Hormone, ook gonadoreline genoemd. Zorgt voor het vrijkomen van de gonadotrofines LH en FSH (zie ook hypothalamus en hypofyse)
hCG  humaan chorion gonadotrofine of zwangerschapshormoon. Ondersteunt o.a. de ontwikkeling van het embryo tot baby
HLA
Human Leukocyte Antigens, moleculen die een cruciale rol spelen in het menselijke immuunsysteem
hMG(zie ook rec-FSH) humaan menopauzaal gonadotrofine, op basis van menselijke urine aangemaakt hormonenmengsel dat LH en FSH bevat
ICSI  intracytoplasmatische sperma-injectie (injectie van één zaadcel in de eicel)
IUIintrauteriene inseminatie (zie ook KI)
IVFinvitrofertilisatie, het bij elkaar brengen in een broedschaaltje van eicellen met zaadcellen
KI  kunstmatige inseminatie (synoniem van IUI)
KIDkunstmatige inseminatie met donorsperma
LH  lutineïserend hormoon, lokt de eisprong uit
LHRH(in onbruikt geraakte term voor GnRH) luteinising hormone releasing hormone, zorgt voor het vrijkomen van LH en FSH
MAR  Mixed Antiglobulin Reaction Test, spermatest om na te gaan of de man geen anti-lichamen aanmaakt tegen zijn eigen zaadcellen (zie ook TAT)
MESAmicrochirurgische epididymaire sperma-aspiratie (ingreep om zaadcellen uit de bijbal te halen)
OK 
operatiekwartier

PCO 

 

polycystisch ovariumsyndroom (de aanwezigheid van teveel onuitgerijpte follikels in de eileider)

PESApercutane epididymaire sperma-aspiratie (ingreep om zaadcellen uit de zaadbal te halen)
PGDpre-implantatie genetische diagnose
PGSpre-implantatie genetische screening
PID
pelvic inflammatory disease, ontsteking van het kleine bekken bij de vrouw
POI

premature ovariële insufficiëntie of premature menopauze

rec-FSH 

(zie ook hMG) recombinant FSH (zie hoger), biosynthetisch product met dezelfde werking als HMG

RIA-labo
Radio Immunologic Array laboratorium voor radio-immunologie (hormonale en immunologische onderzoeken)
TAT  Tray Agglutination Test, bloedtest om na te gaan of de man geen antilichamen aanmaakt tegen zijn eigen zaadcellen (zie ook MAR)
TESEtesticulaire sperma-extractie (ingreep om zaadcellen uit de zaadbal te halen)
UZ  Universitair Ziekenhuis
VPE 

verpleegeenheid

(in het CRG is dat de VPE 03)

VUBVrije Universiteit Brussel
WHO  World Health Organisation, of Wereldgezondheidsorganisatie
     
WOORDVERKLARINGEN
a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y
adenoom 
goedaardig gezwel in klierweefsel
adhesiolyse

wegnemen van verklevingen in de buikholte, eileiders of baarmoeder (meestal via laparoscopie)

agonist 

kunstmatige stof met dezelfde werking als GnRH. Wordt in de IVF-behandeling gebruikt (zie ook antagonist)

amenorroe
het uitblijven|ophouden van de maandstonden

andrologie 

leer van de voortplantingsfuncties bij de man

anovulatie
het (permanent) uitblijven van de eisprong

antagonist

 

kunstmatige stof die de vrijmaking van LH tegenhoudt (zie ook agonist)

anti-oestrogeen

kunstmatige stof die de werking van oestrogenen tegengaat (bv. gebruikt in de anticonceptiepil)

azoöspermie

afwezigheid van zaadcellen in het ejaculaat. Bij een normale zaad-productie bevat het zaadvocht 20 tot 200 miljoen zaadcellen per milliliter; vanaf twee miljoen (en minder) zaadcellen per milliliter heeft de man een ernstig vruchtbaarheidsprobleem (zie ook normozoöspermie)

clomifeencitraat   

een anti-oestrogeen gebruikt in vruchtbaarheidsbehandelingen

consultatie
raadpleging bij een arts van het CRG
dysovulatie   stoornissen in de regelmaat van de eisprong
echografie  onderzoek waarbij op basis van ultrahoge geluidsgolven bepaalde organen in beeld worden gebracht
endometrioseuitzaaiing van baarmoederslijmvlies waar het niet thuishoort, mogelijke oorzaak van onvruchtbaarheid
endometriumbaarmoederslijmvlies
epididymisbijbal. Van 'didimoi' (Grieks voor tweelingen) en 'epi' (op of bij).
fibroom  goedaardig gezwel van het spier en bindweefsel (synoniem myoom)
foliumzuurmedicijn dat het risico op een open rug bij de foetus effectief vermindert
gonadotrofines   hormonen die inwerken op de geslachtsorganen (gonaden)
hospitalisatie
oovernachting in het ziekenhuis
hypofyse   een kliertje onderaan de hersenen, dat gonadrotofines aanmaakt en afscheidt
hypothalamuseen deel van de tussenhersenen dat met regelmatige pulsen GnRH afscheidt
hysterosalpingo-grafiein beeld brengen van de baarmoeder en kijken naar de doorgankelijkheid van de eileiders via radiologisch onderzoek
hysteroscopie        kijken in de baarmoederholte, kan eventueel gepaard gaan met een operatieve ingreep
laparoscopie          kijkoperatie in de buikholte, evt. gepaard gaand met een operatieve ingreep
laparotomiechirurgische ingreep in de buikholte via een insnede in de buikwand
maturatiedepletie  
uitputting van de voorraad rijpende zaadcellen (die al in productie waren)
myoom       'vleesboom' in de volksmond, goedaardig gezwel (van klein tot zeer groot) dat uit glad spierweefsel bestaat (synoniem fibroom)
myomectomiewegnemen van myomen of fibromen (vleesbomen)
normozoöspermie een ejaculaat van minimaal 2 ml., met tenminste 20 miljoen zaadcellen per ml. of een totaal van 40 miljoen zaadcellen, waarvan meer dan 50% goed beweeglijk en meer dan 30% normaal van vorm zijn.
oestrogenen  vrouwelijk geslachtshormoon
oligozoöspermie
de aanwezigheid van weinig zaadcellen in het spermastaaltje
ovariolysehet losmaken van een verkleefde eierstok
phlebografie  radiologisch onderzoek om aders zichtbaar te maken
poliepwoekering in het slijmvlies in de baarmoeder, doorgaans peervormig met een dun einde (steeltje)
polypectomiewegnemen van poliepen uit de baarmoeder
progesteronvrouwelijk geslachtshormoon, dat o.a. de veranderingen in het baarmoederslijmvlies stimuleert en zo innesteling van het embryo mogelijk maakt
reanastomose   hersteloperatie van eileiders of zaadleiders
salpingectomie  wegnemen van een eileider
salpingolyselosmaken van verklevingen ter hoogte van de eileider(s)
salpingotomiehet insnijden van een eileider, bv. om een buitenbaarmoederlijke zwangerschap te beëindigen
scrotumbalzak. Zo genoemd naar het Latijnse woord voor de leren schort die Romeinse soldaten droegen ter bescherming van hun testes (zie aldaar)
septumresectieweghalen van tussenschot in de baarmoeder
testis   (mv. testes) zaadbal(len). Van het Latijn, doelend op dat lichaamsdeel dat mannen vasthielden bij het afleggen van een getuigenis of 'testimonium'. Als ze de waarheid niet spraken, mocht je hun ballen afsnijden!
testosteronmannelijk geslachtshormoon
tuboscopiekijken in de eileiders tijdens een laparoscopie
vasografie     radiologisch onderzoek om de zaadleiders en zaadblaasjes zichtbaar te maken
Top