Wat is endometriose

Endometriose is een aandoening waarbij weefsel, dat lijkt op baarmoederslijmvliesweefsel, buiten de baarmoeder groeit. Dit kan ontsteking veroorzaken en leiden tot pijn, vooral tijdens je menstruatie, maar ook op andere momenten. Soms kan endometriose invloed hebben op je vruchtbaarheid.

Voor wie

Endometriose kan iedereen in de vruchtbare leeftijd treffen. De aandoening komt vaker voor dan je denkt, en vaak worden de symptomen niet meteen als endometriose herkend.

Wat zijn de symptomen?

  • Hevige pijn tijdens je menstruatie
  • Pijn bij of na betrekkingen
  • Chronische buik- of bekkenpijn
  • Pijn bij het plassen of stoelgang
  • Problemen met zwanger worden

Als je  één of meer van deze symptomen herkent, kan het nuttig zijn om met je arts te overleggen of verdere onderzoek nodig zijn.

Endometriose kan de vruchtbaarheid beïnvloeden. Ongeveer 30-50% van de vrouwen met endometriose heeft moeite om zwanger te raken, maar er zijn verschillende behandelingen, die je kunnen helpen.

Wist je dat?

Endometriose en adenomyose zijn beiden aandoeningen met vergelijkbare symptomen, zoals pijn en menstruatiestoornissen. Bij endometriose groeit weefsel, dat lijkt op het baarmoederslijmvlies, buiten de baarmoeder; soms op andere organen, vaak in de buikholte zoals de eierstokken, eileiders of het buikvlies. Het weefsel reageert net zoals het baarmoederslijmvlies in de baarmoeder: het groeit en bloedt tijdens de menstruatie. Het bloed kan niet weg, wat leidt tot ontsteking, pijn en soms littekenvorming (verklevingen). Bij adenomyose groeit dit weefsel in de spierwand van de baarmoeder zelf. Dit zorgt voor een verdikking van de baarmoederwand, wat vaak leidt tot een vergrootte baarmoeder. Bij adenomyose kunnen de menstruaties heviger en langer duren, en er kan pijn in de buik of het bekken optreden. Beide aandoeningen hebben verschillende oorzaken en vereisen vaak verschillende behandelingsstrategieën. Het is daarom belangrijk om een arts te raadplegen voor een juiste diagnose.
De oorzaak van endometriose is nog niet helemaal duidelijk. Er wordt gedacht dat factoren zoals retrograde menstruatie (waarbij menstruatiebloed terug in de buikholte stroomt) of genetische aanleg een rol kunnen spelen.
Je kan zelf de symptomen van endometriose positief proberen beïnvloeden: zorg voor een gezonde levensstijl met voldoende beweging en een gebalanceerd dieet. Probeer stress te verminderen waar mogelijk. Noteer wanneer je welke klachten ervaart, dit kan jou en je arts helpen om een beter overzicht te krijgen van jouw situatie.
Endometriose kan je vruchtbaarheid beïnvloeden, maar dat betekent niet dat je niet zwanger kan worden. Er zijn behandelingen die je kansen kunnen vergroten, afhankelijk van je persoonlijke situatie.
Ongeveer 1 op de 10 vrouwen heeft endometriose, maar het wordt vaak niet meteen herkend, omdat de symptomen op andere aandoeningen kunnen lijken.

Onderzoeken en diagnose

Om een duidelijk beeld te krijgen op jouw situatie, heb je een eerste intake met een gespecialiseerde vroedvrouw-counselor. Zij bespreekt met jou je klachten en vragen.
Om endometriose effectief vast te stellen, zal de arts een lichamelijk onderzoek doen en soms aanvullende onderzoeken voorstellen, zoals een echografie, MRI of laparoscopie.
Dit helpt om precies te bepalen hoe de endometriose zich bij jou manifesteert, hoe ernstig deze is en wat de beste behandeling voor jou kan zijn.

Vormen van endometriose

Endometriose kan in verschillende vormen voorkomen. Bij sommige vrouwen is het mild, terwijl het bij anderen ernstiger is. Er zijn vier stadia van endometriose, van minimaal tot uitgebreid. Hoe groter de omvang, hoe ernstiger de klachten vaak kunnen zijn.

De behandeling van endometriose

Er zijn verschillende behandelingsmogelijkheden, afhankelijk van de ernst van je symptomen en of je al dan niet een (actieve) kinderwens hebt. Behandelopties kunnen pijnmedicatie, hormonale behandelingen, chirurgie, vruchtbaarheidsbehandelingen, een combinatie van deze of andere zaken omvatten. Samen met je arts kies je voor de aanpak die het beste bij jou past.

Multidisciplinaire benadering in UZ Brussel

Vrouwen met (een vermoeden van) endometriose kunnen voor de zorg van deze symptomen bij verschillende disciplines terecht. Wanneer deze uiteenlopende zorg niet gecoördineerd verloopt, kan de diagnose op zich laten wachten. Daarom bundelt het UZ Brussel deze zorg in een gespecialiseerd, multidisciplinair zorgpad. 

Het team bestaat uit: gynaecologisch chirurgen, fertiliteitsspecialisten, digestieve chirurgen, gastro-enterologen, radiologen,urologen, pijnspecialisten, psychologen en kinesitherapeuten.

Een afspraak inplannen kan door het aanmeldingsformulier in te vullen. Bezorg aansluitend ook een kopie van relevante documenten (voorgaande onderzoeken, alsook een eventuele verwijsbrief, indien je hierover beschikt) via endometriose@uzbrussel.be.

Deze 5 vragen over endometriose krijgen we het vaakst:

Hoe vaak komt het voor?

Ongeveer 1 op de 10 vrouwen heeft endometriose, maar het wordt vaak niet meteen herkend, omdat de symptomen op andere aandoeningen kunnen lijken.

Kan ik zwanger worden met endometriose?

Veel vrouwen met endometriose kunnen zwanger worden, hoewel het soms moeilijker kan zijn. Er zijn behandelingen die je kansen om zwanger te raken kunnen vergroten.

Prof. dr. Michael De Brucker

Kan mijn endometriose volledig 'genezen' worden?

Helaas is er nog geen genezing, maar de aandoening is goed te behandelen. Behandelingen kunnen je pijn verlichten en je kwaliteit van leven verbeteren. Ook na een ingreep kan helaas endometriose soms terugkomen, zelfs na een operatie. Hoe snel dit gebeurt, verschilt per persoon. Regelmatige follow-up met je arts kan helpen om te monitoren of er nieuwe symptomen optreden en om op tijd te reageren.

Hoe kan ik mijn symptomen beter beheren?

Een gezonde levensstijl en stressvermindering kunnen een gunstige impact hebben. Ook behandeling met pijnstillers of medische behandelingen kunnen helpen om de symptomen van endometriose te verlichten. Het kan ook helpend zijn om je klachten (ernst, duur en tijdstip) te noteren, zodat jij en je arts een beter overzicht krijgen van je situatie.

Dr. Michelle Soares

Hoe kan ik met de emotionele impact van endometriose omgaan?

Endometriose heeft niet enkel een fysieke impact, maar kan ook emotioneel zeer belastend zijn. Het kan gevoelens van frustratie, verdriet of zelfs angst veroorzaken, niet in het minste wanneer het de vruchtbaarheid en je kinderwens beïnvloedt. Aarzel niet om met een psycholoog of counselor te praten.

Vroedvrouw-counselor Iebe De Quick

Digitale infosessies

Om wensouders optimaal te informeren naar aanloop van en tijdens een vruchtbaarheidsbehandeling biedt Brussels IVF verschillende infosessies aan. Daarmee willen we inspelen op de eventuele vragen die je kan hebben op elk moment van je behandeling.